Pożądanie, czyli ogień, który rodzi się w głowie i rozlewa po całym ciele

Pożądanie to silne pragnienie seksualnej bliskości z konkretną osobą albo po prostu ochota na seks, która pojawia się w głowie i szybko przenosi się do ciała. To ono sprawia, że myślisz o kimś w środku zebrania, że twoje ciało reaguje na jego zapach, że chcesz dotyku bardziej niż rozmowy. Pożądanie nie jest tym samym co podniecenie, choć często idą w parze. Podniecenie to reakcja ciała, pożądanie to chcenie. Nie jest też tym samym co miłość, choć potrafią się pięknie splatać.

Pożądanie ma wiele twarzy. Bywa nagłe jak błyskawica i bywa powolne jak żar, który trzeba rozdmuchać. Bywa skierowane na partnera z dziesięcioletnim stażem i na nieznajomego, którego mijasz na ulicy. Poniżej rozkładamy je na czynniki pierwsze: czym jest, jak działa w mózgu, czym różni się pożądanie spontaniczne od reaktywnego, co je karmi, co gasi i jak żyje obok miłości.

Pożądanie, co to znaczy

Najprościej: pożądanie seksualne to motywacja do szukania seksu i bliskości. W psychologii mówi się o nim jako o jednym z elementów reakcji seksualnej, obok podniecenia i orgazmu. To stan umysłu, który kieruje uwagę, myśli i zachowanie w stronę przyjemności cielesnej.

Pożądanie może dotyczyć:

• konkretnej osoby, gdy pragniesz właśnie jego lub jej,
• samego seksu, gdy ciało chce przyjemności, a obiekt jest mniej ważny,
• siebie, gdy chcesz poczuć własne ciało, dotyk, orgazm, na przykład przez masturbację,
• sytuacji lub fantazji, gdy kręci cię scenariusz, klimat, miejsce, rola.

Nie ma lepszego ani gorszego rodzaju. Wszystkie są prawdziwym pożądaniem.

Co dzieje się w mózgu i ciele

Pożądanie rodzi się w mózgu. Kluczową rolę odgrywa dopamina, neuroprzekaźnik związany z układem nagrody: to ona sprawia, że czegoś chcemy, szukamy i oczekujemy. Do tego dochodzą hormony płciowe. Estrogeny wpływają na wrażliwość i nastrój, a testosteron, obecny także u kobiet w niewielkich ilościach, ma związek z intensywnością popędu.

Kiedy pożądanie rośnie, mózg wysyła sygnały do reszty ciała. Krew płynie do narządów płciowych, skóra staje się wrażliwsza, oddech przyspiesza. Tak pożądanie przechodzi w podniecenie. Jak rozpoznać ten moment u kobiety, opisujemy w tekście jak poznać, że kobieta jest podniecona.

Równie ważne są hamulce. Mózg ma nie tylko pedał gazu, ale i hamulec: stres, lęk, zmęczenie, wstyd, poczucie zagrożenia. Pożądanie rośnie wtedy, gdy gaz jest wciśnięty mocniej niż hamulec. Dlatego czasem najlepszym sposobem na więcej ochoty nie jest dodanie bodźców, tylko zdjęcie nogi z hamulca.

Spontaniczne i reaktywne pożądanie

To jedno z najważniejszych odkryć współczesnej seksuologii i jednocześnie jedno z najbardziej wyzwalających dla kobiet.

Pożądanie spontaniczne

Pojawia się samo, z pozoru znikąd. Myślisz o seksie, zanim cokolwiek się wydarzy. To ono dominuje na początku związku, w okresie zakochania, na urlopie, w okolicach owulacji. Tak zwykle przedstawia się pożądanie w filmach: nagle, gwałtownie, nie do opanowania.

Pożądanie reaktywne

Pojawia się w odpowiedzi na bodziec. Najpierw jest dotyk, pocałunek, bliskość, erotyczna atmosfera, a dopiero po chwili przychodzi myśl „tak, chcę tego”. Wiele kobiet, zwłaszcza w długich związkach, ma właśnie taki rodzaj ochoty.

Dlaczego to takie ważne? Bo mnóstwo kobiet myśli, że skoro nie czują nagłej ochoty „z niczego”, to ich libido zgasło. Tymczasem ich pożądanie jest po prostu reaktywne. Nie potrzebuje wybuchu, tylko zaproszenia. Zrozumienie tego zdejmuje ogromny ciężar i otwiera drzwi do znacznie lepszego seksu. Jeśli chcesz wiedzieć więcej o tym, od czego zależy libido u kobiet, zajrzyj do osobnego tekstu.

Pożądanie a miłość

Miłość i pożądanie to dwa różne systemy, które mogą działać razem, osobno albo nawet sobie przeszkadzać.

• Miłość szuka bliskości, bezpieczeństwa, przewidywalności, troski.
• Pożądanie karmi się tajemnicą, nowością, dystansem, napięciem.

Na początku związku oba systemy pracują pełną parą. Z czasem miłość rośnie, a pożądanie często słabnie, bo to, co znane i bezpieczne, przestaje być tajemnicze. To nie znaczy, że miłość zabija pożądanie. Znaczy tylko, że w długim związku trzeba świadomie robić miejsce dla obu.

Co pomaga pogodzić jedno z drugim?

• Oglądanie partnera z dystansu. Wiele osób czuje najsilniejsze pożądanie, gdy widzi partnera w jego żywiole: na scenie, w pracy, wśród przyjaciół, pewnego siebie.
• Odrębność. Każde z was potrzebuje własnego świata. Tęsknota i odrobina tajemnicy dmuchają w ogień.
• Zabawa. Nowe miejsca, nowe role, flirt jak na początku.
• Rozmowa o fantazjach. Dzielenie się tym, co cię kręci, to intymność innego rodzaju niż zwykła czułość. O tym, jak bogaty bywa ten świat, piszemy w tekście o fantazjach erotycznych.

Pożądanie bez miłości też jest w porządku. Możesz pragnąć kogoś, kogo nie kochasz, i nie jest to ani grzech, ani zdrada twoich uczuć. To po prostu inny system.

Bywa też odwrotnie: kochasz kogoś całym sercem, a pożądanie przez jakiś czas milczy. To nie znaczy, że uczucie jest słabsze ani że coś jest z tobą nie tak. Często wystarczy trochę więcej przestrzeni, odpoczynku i nowości, żeby ciało znów zaczęło odpowiadać na bliskość tak gorąco jak kiedyś. Warto wtedy rozmawiać zamiast milczeć, bo cisza szybko rodzi domysły po obu stronach.

Co rozpala pożądanie

Każda kobieta ma własne zapalniki, ale lista najczęstszych jest dość uniwersalna.

• Nowość. Nowe miejsce, nowa bielizna, nowy pomysł. Mózg kocha to, czego jeszcze nie zna.
• Napięcie i oczekiwanie. Wiadomość w ciągu dnia, obietnica na wieczór, dotyk, który zatrzymuje się w pół drogi.
• Bycie pożądaną. Nic tak nie rozpala kobiety, jak widok tego, że ktoś jej pragnie.
• Ciało w dobrej formie. Wysypianie się, ruch, taniec, czas na przyjemność bez celu.
• Fantazje. Świadome karmienie wyobraźni działa jak paliwo.
• Zmysły. Zapach, muzyka, ciepło świec, jedwab na skórze.
• Rytm cyklu. Okolice owulacji u wielu kobiet przynoszą falę ochoty, więcej o tym w tekście o tym, kiedy kobieta ma największą ochotę na seks.

Kiedy te zapalniki zadziałają naraz, powstaje stan, który dobrze znasz: jesteś po prostu napalona.

Co gasi pożądanie

Równie ważne jak zapalniki są gasiciele. Czasem wystarczy usunąć jednego z nich, żeby ogień wrócił sam.

• Stres i przemęczenie. Mózg w trybie przetrwania nie inwestuje w przyjemność.
• Rutyna. Seks zawsze w tym samym miejscu, o tej samej porze, tak samo.
• Nierozwiązane konflikty. Trudno pragnąć kogoś, na kogo jesteś zła.
• Brak czułości poza sypialnią. Dotyk tylko wtedy, gdy „on chce”, szybko staje się sygnałem ostrzegawczym, a nie zaproszeniem.
• Presja. Paradoksalnie, im bardziej ktoś naciska, tym bardziej pożądanie się chowa.
• Wstyd i niepewność ciała. Myśli o brzuchu i cellulicie zabierają miejsce przyjemności.
• Czynniki zdrowotne. Niektóre leki, zaburzenia hormonalne, depresja, ból podczas seksu.

Jeśli brak pożądania trwa długo i cię martwi, warto porozmawiać z ginekologiem albo seksuologiem. Spokojnie, to częsta sprawa i zwykle da się coś zrobić. Więcej przeczytasz w artykule o niskim libido u kobiet.

Pożądanie seksualne w różnych etapach życia

Pożądanie nie jest stałą wartością wpisaną raz na zawsze. Zmienia się razem z tobą, z twoim ciałem, związkiem i tym, jak dobrze znasz siebie.

Po dwudziestce

Dla wielu kobiet to czas odkrywania. Pożądanie bywa gwałtowne, ale często przykryte niepewnością: czy wolno mi tak chcieć, czy to „normalne”, czy mówić o tym głośno. Dużo energii idzie w poznawanie cudzego ciała, trochę mniej w poznawanie własnego.

Po trzydziestce

Wiele kobiet mówi, że dopiero teraz naprawdę poczuło swoje pożądanie. Wiedzą, co je kręci, potrafią o to poprosić, mniej się przejmują oceną. Ochota bywa mniej spontaniczna niż kiedyś, ale głębsza i bardziej świadoma.

Po czterdziestce i później

Zmiany hormonalne potrafią namieszać: jednego miesiąca ogień, drugiego cisza. Jednocześnie wiele kobiet przeżywa wtedy erotyczne przebudzenie, bo odpada presja, a zostaje ciekawość. Jeśli spadek ochoty jest nagły i uciążliwy, warto porozmawiać z ginekologiem, bo wiele objawów okresu okołomenopauzalnego da się skutecznie łagodzić. Więcej na ten temat w artykule o menopauzie a libido.

Jak podsycać pożądanie na co dzień

Pożądanie to nie loteria. Możesz o nie dbać jak o ogień w kominku.

1. Planuj czas, nie seks. Wieczór tylko dla was, bez telefonów. Co się wydarzy, niech zależy od chwili.
2. Zacznij od dotyku bez celu. Masaż, przytulenie, pocałunek, który nie musi niczego obiecywać. Przy pożądaniu reaktywnym to najlepszy zapalnik.
3. Flirtuj jak na początku. Komplementy, wiadomości, spojrzenia przez pokój.
4. Poznaj własne ciało. Kobieta, która wie, co lubi, łatwiej się rozpala i łatwiej o tym mówi.
5. Mów o tym, czego chcesz. Pożądanie rośnie tam, gdzie jest szczerość.
6. Wydłuż grę wstępną. Powolne tempo daje ciału czas, by dogonić głowę. Pomysły znajdziesz w tekście o grze wstępnej.